5 بیماری که باعث چاقی افراد می شود

چه بیماری هایی باعث چاقی میشود؟ آیا وزن شما بدون تغییر در رژیم غذایی یا سطح فعالیت بدنی، مدام در حال افزایش است؟ شاید این سوال برایتان پیش آمده باشد که چرا با وجود تلاش های فراوان، نمی توانید وزن خود را کنترل کنید. در حالی که سبک زندگی ناسالم نقش مهمی در افزایش وزن ایفا می کند، عوامل دیگری نیز وجود دارند که اغلب نادیده گرفته می شوند. برخی بیماری ها می توانند متابولیسم بدن را مختل کنند و تعادل هورمونی را بر هم بزنند و در نتیجه، منجر به افزایش وزن ناخواسته شوند.

کم کاری تیروئید، سندرم کوشینگ، تخمدان پلی کیستیک، افسردگی و اختلالات خواب پنج بیماری شناخته شده ای هستند که وزن را بالا می برند. چند گروه دارو هم همین اثر را دارند، از کورتون ها گرفته تا بعضی داروهای ضدافسردگی. هر کدام از این علت ها نشانه هایی دارد که با چاقی ناشی از پرخوری فرق می کند و شناختن همین نشانه ها کمک می کند بدانید از کجا باید شروع کنید.

چه بیماری هایی باعث چاقی می شوند

در بیشتر آدم ها چاقی حاصل چند عامل با هم است، از ژنتیک و عادت های غذایی تا کم تحرکی و کم خوابی. مؤسسه ملی دیابت و بیماری های گوارشی و کلیوی آمریکا (NIDDK) کنار این عوامل دو گروه دیگر را هم نام می برد که کمتر به چشم می آیند.

گروه اول بیماری ها هستند، مثل کم کاری تیروئید، سندرم کوشینگ، تخمدان پلی کیستیک، افسردگی و استرس طولانی. گروه دوم داروهایی است که اشتها را باز می کنند یا مصرف کالری بدن را پایین می آورند، از جمله کورتون ها، انسولین، بعضی داروهای ضدافسردگی و ضدتشنج و چند داروی فشار خون. اگر وزنتان بدون تغییر محسوس در غذا و تحرک بالا رفته، پیش از هر رژیم تازه به این دو گروه فکر کنید. [1]

۱. کم کاری تیروئید چقدر وزن را بالا می برد؟

وقتی تیروئید به اندازه کافی هورمون نسازد، سوخت و ساز پایه بدن پایین می آید و کنار خستگی، یبوست، سرمایی شدن و خشکی پوست، وزن هم بالا می رود. اما سهم تیروئید از این وزن معمولا کمتر از تصور مردم است. انجمن تیروئید آمریکا می گوید در بیشتر بیماران این اضافه وزن از ۵ تا ۱۰ پوند (حدود ۲٫۳ تا ۴٫۵ کیلوگرم) فراتر نمی رود و آنچه روی ترازو آمده بیشتر آب و نمکی است که در بافت ها مانده، نه چربی.

درمان با قرص لووتیروکسین و تنظیم دوز بر اساس آزمایش TSH همین وزن را معمولا برمی گرداند. این انجمن یک محک ساده هم دارد. اگر بعد از درمان خستگی و بقیه علامت ها بهتر شده ولی ترازو تکان نخورده، احتمالا تیروئید تنها علت اضافه وزن نبوده است.

از وقتی سطح هورمون ها طبیعی شد، بدن شما برای لاغر شدن همان شرایط آدمی را دارد که اصلا مشکل تیروئید ندارد. اینجا همان جایی است که مکملی مثل قرص لاغری تی فایو اکستریم به کار می آید. وقتی آزمایش تیروئید به محدوده طبیعی برگشته و مشکل اصلی گرسنگی و کم آوردن در رژیم است، ترکیب کافئین، گوارانا و عصاره چای سبز این کپسول برای کم کردن اشتها و بالا نگه داشتن انرژی روز فرموله شده. دو نکته را رعایت کنید.

قرص تیروئید را صبح ناشتا و جدا از غذا و مکمل های دیگر بخورید و تی فایو را بعد از صبحانه، چون به گفته انجمن تیروئید آمریکا غذا و بعضی مکمل ها جذب لووتیروکسین را کم می کنند. تا دوز داروی تیروئید هنوز تنظیم نشده هم سراغ محرک ها نروید، چون تپش قلب، بی خوابی و اضطراب هم نشانه زیادی هورمون تیروئید است و هم عارضه کافئین و تشخیص مقصر سخت می شود.

** اگر بالای ۵۰ سال دارید یا فشار خون بالا و بیماری قلبی دارید، طبق موارد منع مصرف خود محصول، تی فایو انتخاب شما نیست. هیچ قرص لاغری هم جای داروی تیروئید را نمی گیرد. [2][3]

۲. سندرم کوشینگ اختلالی هورمونی با عوارض ناخوشایند

سندرم کوشینگ، اختلالی نادر است که در اثر قرار گرفتن طولانی مدت بدن در معرض سطح بالایی از هورمون کورتیزول ایجاد می شود. کورتیزول که به آن هورمون استرس هم می گویند، در تنظیم فشار خون و قند خون، مهار التهاب و تبدیل غذا به انرژی دخالت دارد.

اما افزایش بیش از حد کورتیزول می تواند عوارض متعددی از جمله افزایش وزن، به ویژه در ناحیه شکم و صورت، ایجاد کند. افراد مبتلا به سندرم کوشینگ دچار تجمع چربی در پشت گردن (بوفالو هامپ)، ضعف عضلانی، نازک شدن پوست و افزایش قند خون نیز می شوند.

تشخیص سندرم کوشینگ معمولا با آزمایش خون، ادرار و تصویربرداری انجام می شود و درمان آن بسته به علت اصلی شامل جراحی، دارو درمانی یا پرتودرمانی است. شایع ترین علت سندرم کوشینگ تومور نیست، مصرف طولانی و پردوز داروهای کورتونی است. این داروها برای آسم، آرتریت روماتوئید، لوپوس و بعد از پیوند عضو تجویز می شوند و گاهی به صورت آمپول داخل مفصل تزریق می شوند.

فرض کنید کسی چند ماه برای آرتریت روماتوئید پردنیزولون خورده و حالا صورتش گرد شده، دور شکمش بزرگ تر شده ولی دست و پایش از قبل لاغرتر به نظر می رسد. این الگو با چاقی ناشی از پرخوری فرق دارد.

ترک های پهن و بنفش روی شکم، باسن و زیر بغل، کبود شدن پوست با ضربه های کوچک و ضعف عضلات هم نشانه هایی هستند که باید به پزشک گفته شوند. داروی کورتونی را خودسرانه قطع نکنید. اگر پزشک تشخیص دهد که دارو علت است، دوز را به تدریج تا کمترین مقدار مؤثر پایین می آورد یا گاهی داروی غیرکورتونی جایگزین می کند. تا علت روشن نشده، قرص لاغری جایی در درمان این افراد ندارد. [4]

۳. سندرم تخمدان پلی کیستیک (PCOS) اختلالی شایع در زنان

سازمان جهانی بهداشت تخمین می زند ۱۰ تا ۱۳ درصد زنان در سن باروری این سندرم را داشته باشند و تا ۷۰ درصدشان از آن خبر نداشته باشند. این سندرم با علائمی مانند پریودهای نامنظم، رشد مو های زائد، آکنه و ناباروری مشخص می شود. [5]

یکی از عوارض شایع PCOS، مقاومت به انسولین است که باعث می شود بدن نتواند به طور موثر از انسولین برای تنظیم قند خون استفاده کند. این مقاومت به انسولین می تواند منجر به افزایش قند خون، افزایش اشتها و در نهایت افزایش وزن شود. در واقع، بسیاری از زنان مبتلا به PCOS به دلیل مقاومت به انسولین، دچار چاقی بر اثر بیماری خود می شوند.

درمان PCOS معمولا شامل تغییر سبک زندگی، مانند رژیم غذایی سالم و ورزش منظم و دارو درمانی برای تنظیم هورمون ها و کاهش مقاومت به انسولین است. برخی از افراد نیز برای کنترل وزن و بهبود علائم PCOS، از مکمل های گیاهی یا داروهای کاهش وزن مانند قرص لاغری گود بادی استفاده می کنند، اما حتما قبل از مصرف هرگونه دارو یا مکمل، با پزشک خود مشورت کنید.

اگر اضافه وزن دارید، به گفته مؤسسه ملی سلامت کودک و رشد انسانی آمریکا (NICHD) کم کردن حتی مقدار کمی از آن در خیلی از زنان مبتلا تخمک گذاری و نظم قاعدگی را برمی گرداند، وضع انسولین و کلسترول را بهتر می کند و رشد موهای زائد و آکنه را هم کمتر می کند.

سخت ترین قسمت این مسیر برای خیلی ها گرسنگی و ریزه خواری بین وعده هاست و اینجا یک مکمل کنترل اشتها مثل قرص لاغری لیپو بلک می تواند رژیم را قابل تحمل تر کند. لیپو بلک از طریق قهوه سبز کافئین دارد، پس اگر فشار خونتان بالاست یا برای این سندرم دارو مصرف می کنید، اول با پزشک زنان یا متخصص غدد هماهنگ کنید. هیچ مکملی جای قرص ضدبارداری، متفورمین یا داروهای دیگری که پزشک برای تنظیم هورمون ها نوشته نمی گیرد. [6]

۴. افسردگی اختلالی روانی با تاثیری مخرب بر بدن

افسردگی اشتها را به دو شکل تغییر می دهد. بعضی بیماران میل به غذا را از دست می دهند و لاغر می شوند و بعضی دیگر بیشتر می خورند، کمتر تحرک دارند و وزن اضافه می کنند.

NIDDK هم افسردگی و استرس طولانی را در فهرست مشکلاتی آورده که می توانند به چاقی برسند. بخشی از ماجرا به دارو برمی گردد. طبق کلینیک مایو، تقریبا همه داروهای ضدافسردگی ممکن است وزن را بالا ببرند، ولی این احتمال در چند دارو بیشتر است، از جمله پاروکستین، میرتازاپین، فنلزین و ضدافسردگی های سه حلقه ای مثل آمی تریپتیلین و ایمی پرامین. همه این وزن هم تقصیر دارو نیست. وقتی حال بیمار بهتر می شود، اشتهایی که افسردگی گرفته بود برمی گردد.

اگر بعد از شروع داروی ضدافسردگی وزنتان بالا رفته، دارو را خودسرانه قطع یا کم نکنید. با پزشکتان صحبت کنید. کم کردن دوز، عوض کردن دارو یا اضافه کردن داروی دیگر گزینه هایی است که او می تواند بسنجد. کنار درمان اصلی، یعنی روان درمانی، دارو یا هر دو، کنترل اشتها هم به کار می آید. برای کسی که پرخوری اش بیشتر از سر بی قراری و فشار عصبی است، قرص لاغری گلوریا ساخت اسپانیا انتخابی است که محرکی مثل کافئین ندارد و فرمولش بر پایه گیاهانی مانند گل ساعتی، عناب و جینسینگ است.

گل ساعتی ممکن است خواب آلودگی، سرگیجه و گیجی بیاورد، پس پیش از شروع، نام گلوریا را به پزشکی که داروی اعصابتان را نوشته بگویید تا اثر این دو کنار هم سنجیده شود. موارد منع مصرف صفحه محصول را هم بخوانید. اگر افسردگی شما با بی اشتهایی همراه است، هیچ قرص کاهش اشتهایی برایتان مناسب نیست. [7][8]

۵. اختلالات خواب کم خوابی، دشمن تناسب اندام

شاید عجیب به نظر برسد، اما کم خوابی می تواند تاثیر قابل توجهی بر وزن داشته باشد. در بررسی ۱۰۲۴ نفر از شرکت کنندگان مطالعه خواب ویسکانسین که در مجله PLOS Medicine منتشر شد، کسانی که عادتا ۵ ساعت می خوابیدند در مقایسه با ۸ ساعته ها حدود ۱۵ درصد لپتین (هورمون سیری) کمتری داشتند و ۵ ساعت خواب در شب پیش از آزمایش با گرلین (هورمون گرسنگی) حدود ۱۵ درصد بالاتر همراه بود. [9]

این تغییرات هورمونی باعث می شوند که فرد احساس گرسنگی بیشتری کند و به دنبال غذاهای پرکالری و شیرین برود. علاوه بر این، کم خوابی می تواند باعث خستگی و کاهش انرژی شود که این امر، تمایل به ورزش و فعالیت بدنی را کاهش می دهد. در نتیجه، کم خوابی می تواند منجر به افزایش بیشتر وزن و چاقی بر اثر بیماری خود شود. برای داشتن خواب کافی و با کیفیت، سعی کنید هر شب در ساعت مشخصی به رختخواب بروید و صبح ها در ساعت مشخصی بیدار شوید.

همچنین، از مصرف کافئین و الکل قبل از خواب خودداری کنید و محیط خواب خود را تاریک، ساکت و خنک نگه دارید. اگر با رعایت این نکات هم خوابتان درست نشد، به آپنه انسدادی خواب فکر کنید. در این بیماری راه هوایی در خواب بارها بسته می شود و خروپف بلند، قطع نفس که اطرافیان متوجهش می شوند، سردرد صبحگاهی و خواب آلودگی روز از نشانه های رایج آن است.

طبق مؤسسه ملی قلب، ریه و خون آمریکا، چربی جمع شده در گردن افراد چاق می تواند راه هوایی بالایی را ببندد و کم کاری تیروئید و تخمدان پلی کیستیک هم خطر این بیماری را بالا می برند. خبر خوب اینکه رسیدن به وزن سالم به پیشگیری و درمان آپنه ناشی از چاقی کمک می کند. تشخیص با تست خواب است، پس این علامت ها را با پزشک در میان بگذارید. اگر برای کنترل اشتها سراغ قرص لاغری می روید، ساعت مصرف به اندازه خود قرص اهمیت دارد.

قرص لاغری تی سیکس اکستریم کافئین، گوارانا، چای سبز و یربا ماته دارد و برای کسی که اشتهای عصرگاهی رژیمش را خراب می کند گزینه قوی ای است، به شرط اینکه فقط صبح خورده شود. در پژوهشی که در Journal of Clinical Sleep Medicine منتشر شد، ۴۰۰ میلی گرم کافئین، معادل دو سه فنجان قهوه، حتی وقتی ۶ ساعت پیش از خواب مصرف شد مدت خواب را بیش از یک ساعت کم کرد و شرکت کننده ها خودشان متوجه این کاهش نشدند.

** اگر بی خوابی دارید یا به کافئین حساس هستید، قرص لاغری بدون کافئین برای خواب شما مناسب تر است. [10][11]

چه وقت اضافه وزن را باید با آزمایش جدی گرفت

چند نشانه می گوید اضافه وزن احتمالا علت پزشکی دارد. وزنی که بدون تغییر در غذا و تحرک بالا رفته، اضافه وزنی که چند هفته بعد از شروع یک داروی تازه آمده، صورت گرد با دست و پای لاغر یا ترک های پهن بنفش، قاعدگی نامنظم همراه با موهای زائد، خستگی و سرمایی شدن دائمی و خروپف بلند با خواب آلودگی روز از این نشانه ها هستند. اگر یکی از این ها را در خودتان می بینید، پیش از رژیم بعدی به پزشک عمومی یا متخصص غدد مراجعه کنید. آزمایش تیروئید (TSH) و قند خون معمولا اولین قدم است و پزشک بسته به علامت ها ممکن است بررسی کورتیزول یا هورمون های جنسی را هم بخواهد.

یک حالت را نباید به ویزیت هفته بعد سپرد. اگر وزنتان در چند روز ناگهان بالا رفته و پاها و مچ ها ورم کرده یا با کمی فعالیت و موقع دراز کشیدن نفستان تنگ می شود، این وزن معمولا آب است، نه چربی. انجمن قلب آمریکا تغییر ناگهانی وزن را از نشانه های شروع یا بدتر شدن نارسایی قلب می داند و این وضعیت باید بدون معطلی بررسی شود.

وقتی علت پیدا و درمان شد یا آزمایش ها سالم بود، کاهش وزن همان قواعد همیشگی را دارد، یعنی کسری کالری پایدار، تحرک بیشتر و خواب کافی. در این مرحله یک مکمل کنترل اشتها می تواند کم خوردن را راحت تر کند، به شرط اینکه موارد منع مصرف هر محصول را بخوانید و اگر داروی دیگری مصرف می کنید، با پزشک یا داروساز هماهنگ کنید. داروهای نسخه ای کاهش وزن هم وجود دارند که تصمیم درباره آن ها فقط با پزشک است. [12]

بازبینی علمی محتوا:

این مطلب توسط تیم محتوای فرازطب با استناد به منابع معتبر علمی و پزشکی که در متن به آن ها لینک داده شده بازبینی و بروزرسانی شده است.

آخرین بازبینی: مهر ۱۴۰۵