آیا زگیل تناسلی آقایان و بانوان با یکدیگر متفاوت می باشد؟

تفاوت زگیل تناسلی آقایان و بانوان در خود ویروس نیست. در هر دو جنس حدود ۹۰ درصد زگیل ها را دو تیپ کم خطر HPV یعنی ۶ و ۱۱ ایجاد می کنند و ظاهر ضایعه هم تقریبا یکسان است. فرق در جاهای دیگر است. زگیل در بدن زن می تواند داخل واژن یا روی دهانه رحم بنشیند و بدون معاینه لگن دیده نشود، در بارداری بعضی از کرم های رایج برایش ممنوع می شود و غربالگری دهانه رحم به او فرصت پیگیری می دهد. مرد زگیل را معمولا زودتر می بیند، ولی هیچ آزمایش تایید شده ای برای پیدا کردن HPV در بدن مرد وجود ندارد. دانستن همین چند تفاوت کمک می کند هر کدام از زوجین مسیر درست تشخیص و درمان را زودتر پیدا کند. [1]

آیا سیستم ایمنی مردان و زنان، عفونت HPV را به یک شکل مهار می کند؟

در این بخش یک تفاوت واقعی و اندازه گیری شده بین دو جنس وجود دارد و آن پاسخ آنتی بادی بعد از عفونت طبیعی است. در مطالعه چندکشوری HIM روی مردان ۱۸ تا ۷۰ ساله، فقط ۱۸٫۹ درصد مردان بعد از عفونت تناسلی با تیپ های ۶، ۱۱، ۱۶ یا ۱۸ آنتی بادی قابل اندازه گیری ساختند.

در زنان این عدد خیلی بالاتر است و در یک گروه از دانشجویان دختر، ۹۴ درصد کسانی که در شروع مطالعه HPV 16 داشتند ظرف ۱۳ ماه آنتی بادی ساختند. معنای عملی این تفاوت ساده است. مرد بعد از یک بار ابتلا محافظت کمتری در برابر عفونت دوباره با همان تیپ دارد و شیوع HPV در مردان با بالا رفتن سن پایین نمی آید.

آمار ملی آمریکا هم با این الگو می خواند و بین سال های ۲۰۱۳ و ۲۰۱۴، ویروس hpv تناسلی در ۴۵٫۲ درصد مردان ۱۸ تا ۵۹ ساله و ۳۹٫۹ درصد زنان هم سن آن ها پیدا شد. یک عامل قابل کنترل هم در هر دو جنس هست. سیگار را کنار بگذارید، چون طبق NHS بیشتر درمان های زگیل تناسلی در افراد غیرسیگاری بهتر جواب می دهند. [2][3]

محل بروز زگیل تناسلی در مردان و زنان

یکی از مهم ترین جنبه هایی که تفاوت زگیل تناسلی آقایان و بانوان را نشان می دهد، محل بروز این عارضه است. در مردان، زگیل ها اغلب روی آلت تناسلی، کیسه بیضه یا ناحیه کشاله ران ظاهر می شوند.

همچنین، امکان بروز زگیل در داخل مجرای ادرار نیز وجود دارد. در زنان، زگیل ها روی فرج، دهانه رحم، واژن، ناحیه پرینه (بین واژن و مقعد) یا داخل کانال واژن ایجاد می شوند. از آنجایی که برخی از این نواحی در زنان داخلی هستند، تشخیص زگیل تناسلی می تواند دشوارتر باشد و نیاز به معاینه دقیق توسط متخصص زنان دارد. این تفاوت های آناتومیکی، نحوه شناسایی و درمان زگیل تناسلی را تحت تاثیر قرار می دهد.

در معاینه مردان یک جزئیات کوچک خیلی به کار می آید و آن ختنه است. در مرد ختنه نشده زگیل بیشتر زیر پوست جلویی آلت، یعنی همان پوستی که در ختنه برداشته می شود، پنهان می ماند و تا پوست عقب کشیده نشود دیده نمی شود. در مرد ختنه شده زگیل معمولا روی تنه آلت است. زگیل داخل مقعد هم مخصوص کسانی نیست که رابطه مقعدی داشته اند و در زن و مرد بدون این سابقه هم دیده می شود. پس اگر دور مقعد زگیل دارید، از پزشک بخواهید داخل کانال مقعد را هم معاینه کند. [1]

علائم زگیل تناسلی در مردان و زنان چیست؟

علائم زگیل تناسلی می تواند از فردی به فرد دیگر بسیار متفاوت باشد. برخی افراد هیچ علامتی ندارند، در حالی که برخی دیگر با علائم آزاردهنده ای روبرو می شوند. در مردان، زگیل ها معمولا به صورت برجستگی های کوچک، گوشتی رنگ یا خاکستری رنگ روی پوست ظاهر می شوند. این زگیل ها می توانند منفرد یا متعدد باشند و گاهی اوقات به صورت خوشه ای رشد می کنند.

خارش، سوزش، درد هنگام رابطه یا خونریزی خفیف بعد از آن هم در زن دیده می شود و هم در مرد و بیشتر به اندازه و محل زگیل بستگی دارد تا جنسیت. بیشتر زگیل ها هم اصلا علامتی جز خود برجستگی ندارند. تفاوت واقعی در علائمی است که از محل زگیل می آید.

مردی که زگیل نزدیک دهانه مجرای ادرار دارد ممکن است ببیند جریان ادرارش به یک طرف منحرف شده، سخت ادرار می کند یا ادرارش خونی است. زنی که زگیل داخل واژن دارد شاید هیچ برجستگی لمس نکند و فقط بعد از رابطه لکه خون ببیند. ترشح غیرعادی واژن جزو علائمی نیست که NHS و CDC برای زگیل تناسلی می شمارند و اگر وجود دارد باید از نظر عفونت های دیگر هم بررسی شوید. ویروس حتی وقتی زگیلی دیده نمی شود قابل انتقال است.

کسانی که زگیلشان برداشته شده و حالا دنبال تقویت سیستم ایمنی بدن در برابر HPV هستند، معمولا سراغ قرص زگیل تناسلی بر پایه AHCC می روند که شواهد بالینی اش را در بخش درمان آورده ایم. [4]

درمان زگیل تناسلی مسیری متفاوت برای آقایان و بانوان

داروها و روش های درمان زگیل تناسلی برای زن و مرد یکی است و راهنمای درمانی CDC هیچ رژیم جداگانه ای بر اساس جنسیت ندارد. چیزی که مسیر درمان را عوض می کند محل زگیل است.

زگیل بیرونی روی آلت، کیسه بیضه، کشاله ران، فرج یا دور مقعد را می شود با کرم یا محلولی که خود بیمار در خانه می زند درمان کرد. زگیل داخل واژن، روی دهانه رحم، داخل مجرای ادرار یا داخل مقعد فقط در مطب و با روش هایی مثل فریز یا برداشتن جراحی درمان می شود. اندازه و تعداد زگیل ها، هزینه، عوارض و تجربه پزشک هم در انتخاب اثر دارند و طبق CDC هیچ کدام از روش های توصیه شده برتری قطعی بر بقیه ندارد.

هیچ درمانی خود ویروس HPV را از بدن بیرون نمی کند. کرم، فریز، لیزر و جراحی فقط زگیلی را که دیده می شود برمی دارند و برای همین برگشت زگیل به خصوص در سه ماه اول بعد از درمان اتفاق رایجی است. همین فاصله بعد از برداشتن زگیل، جایی است که مکمل های ایمنی معنا پیدا می کنند.

AHCC ترکیبی است که در ژاپن از کشت میسلیوم قارچ شیتاکه، یعنی شبکه رشته های ریزی که قارچ از آن رشد می کند، تهیه می شود. اثر آن روی برگشت زگیل تناسلی بعد از سوزاندن، در یک بررسی گذشته نگر که سال ۲۰۲۵ از ترکیه منتشر شد سنجیده شده است.

در آن بررسی، بیمارانی که بعد از کوتر شش ماه روزانه ۳ گرم AHCC گرفته بودند با بیمارانی که مکمل نگرفته بودند مقایسه شدند. درصد کلی عود در دو گروه از نظر آماری فرقی نکرد، اما جزئیات جالب بود. در کسانی که زگیلشان برگشت، ضایعه های گروه AHCC کمتر و ریزتر بودند، با اینکه همین گروه پیش از درمان زگیل های بیشتر و درشت تری داشت. نویسندگان مقاله پیشنهاد کرده اند پزشک AHCC را به عنوان مکمل حمایتی بعد از درمان در نظر بگیرد. قرص زگیل تناسلی کینوکو طلایی با ۵۰۰ میلی گرم AHCC در هر کپسول برای همین مرحله انتخاب می شود و مقدار روزانه آن را باید با پزشک تنظیم کنید. [5]

رویکرد درمانی در آقایان

در مردان بیشتر زگیل ها بیرونی هستند و همین درمان را ساده تر می کند. پزشک می تواند یکی از سه دارو را تجویز کند که خود بیمار در خانه روی زگیل می زند. کرم ایمی کیمود (Imiquimod) پوست را وادار به تولید اینترفرون و مواد ایمنی دیگر می کند. محلول یا ژل پودوفیلوکس (Podophyllotoxin) داروی ضد تقسیم سلولی است که بافت زگیل را از بین می برد و روی سیستم ایمنی کار نمی کند.

پماد سینکاتکین هم از عصاره چای سبز ساخته شده است. ایمی کیمود و سینکاتکین ممکن است کاندوم را ضعیف کنند. زگیلی که روی دهانه مجرای ادرار نشسته با کرم درمان نمی شود و CDC برای آن فقط فریز یا برداشتن جراحی را توصیه می کند. اگر زگیل ها بزرگ، زیاد یا به کرم مقاوم باشند یا بیمار ترجیح بدهد کار در مطب انجام شود، از روش هایی مانند:

• کرایوتراپی (انجماد با نیتروژن مایع)
• الکتروکوتر (سوزاندن زگیل با جریان الکتریکی)
• لیزر یا جراحی

استفاده می شود. زگیل ها معمولا ظرف سه ماه به درمان جواب می دهند و برگشت هم بیشتر در همین سه ماه اول رخ می دهد. یک ویزیت پیگیری در این فاصله کمک می کند زگیل های ریزی که تازه سر زده اند پیش از بزرگ شدن برداشته شوند.

رویکرد درمانی در بانوان

زگیل های بیرونی زنان روی فرج، پرینه و دور مقعد با همان داروها و روش های مردان درمان می شوند و هیچ کرمی برای زنان با دوز کمتر تجویز نمی شود. تفاوت از جایی شروع می شود که زگیل داخل بدن باشد.

کرم هایی که بیمار خودش می زند جزو درمان های توصیه شده برای داخل واژن و دهانه رحم نیستند. برای زگیل داخل واژن، CDC فریز با نیتروژن مایع، اسید تری کلرواستیک یا برداشتن جراحی را توصیه می کند و استفاده از پروب انجماد داخل واژن را به خاطر خطر سوراخ شدن دیواره و ایجاد فیستول مجاز نمی داند.

زگیل برجسته روی دهانه رحم حساب جداگانه ای دارد. پیش از هر درمانی باید از آن نمونه برداری شود تا ضایعه پیش سرطانی پرخطر (HSIL) رد شود و درمان با مشورت متخصص انجام شود. LEEP روشی برای برداشتن سلول های پیش سرطانی دهانه رحم است و برای زگیل ساده انتخاب نمی شود. داشتن زگیل هم دلیلی برای پاپ اسمیر بیشتر از معمول نیست و کافی است غربالگری سرطان دهانه رحم طبق برنامه سنی خود زن ادامه پیدا کند.

درمان زگیل تناسلی در دوران بارداری

بارداری جایی است که درمان زگیل در زنان بیشترین فاصله را با مردان پیدا می کند. پودوفیلوکس و سینکاتکین در بارداری نباید مصرف شوند و ایمی کیمود هم با اینکه خطر پایینی برایش گزارش شده، تا وقتی داده بیشتری منتشر نشده کنار گذاشته می شود.

زگیل ها در این دوره ممکن است تکثیر شوند، شکننده شوند و تا بعد از زایمان کامل به درمان جواب ندهند. طبق NHS، زگیل ها اغلب ظرف شش هفته بعد از زایمان خودشان از بین می روند و برای همین درمان معمولا به بعد از زایمان موکول می شود، مگر زگیل خیلی بزرگ باشد.

زگیل به تنهایی دلیل سزارین نیست و سزارین فقط وقتی لازم می شود که زگیل ها راه خروج نوزاد را ببندند یا زایمان طبیعی خونریزی زیادی ایجاد کند. خطر انتقال به نوزاد و ابتلای او به پاپیلوماتوز حنجره کم است ولی صفر نیست و ارزش دارد با پزشک درباره اش صحبت کنید. شروع هر مکملی از جمله AHCC در بارداری هم باید با نظر متخصص زنان باشد. [1]

پیشگیری از زگیل تناسلی برای آقایان و بانوان

راه های پیشگیری برای زن و مرد یکی است و موثرترین آن ها واکسن است. واکسن گارداسیل ۹ هم برای مردان در دسترس است و هم برای زنان و در کسانی که هنوز با تیپ های زگیل زا برخورد نکرده اند، بیشتر موارد زگیل تناسلی را پیشگیری می کند.

این واکسن عفونت یا زگیلی را که از قبل وجود دارد درمان نمی کند. در کشورهایی که واکسن HPV گسترده تزریق شده، زگیل تناسلی در نوجوانان، زنان جوان و مردان دگرجنس گرا کم شده است.

کاندوم اگر هر بار و درست استفاده شود احتمال انتقال را پایین می آورد، ولی پوستی را که نمی پوشاند محافظت نمی کند. بهداشت شخصی هم جلوی HPV را نمی گیرد، چون این ویروس با تماس پوست به پوست در رابطه جنسی منتقل می شود و از حوله، ظرف یا توالت فرنگی سرایت نمی کند.

غربالگری دهانه رحم مزیتی است که زنان دارند و مردان ندارند. CDC غربالگری روتین را برای زنان ۲۱ تا ۶۵ ساله توصیه می کند و تست HPV را فقط برای زنان ۳۰ سال به بالا به کار می برد، ولی برای مردان هیچ تست غربالگری HPV توصیه نشده است. پس مرد باید خودش حواسش به هر برجستگی، زخم یا تغییر تازه در ناحیه تناسلی، دور مقعد، دهان و گلو باشد و آن را به پزشک نشان دهد.

AHCC از ابتلا به HPV پیشگیری نمی کند و جایگزین واکسن هم نیست. ارزش آن برای کسی است که ویروس را دارد و بدنش هنوز آن را پاک نکرده است. در کارآزمایی دوسوکور فاز ۲ دانشگاه تگزاس، زنانی که بیش از دو سال HPV پرخطر داشتند شش ماه روزانه ۳ گرم AHCC یا دارونما گرفتند. از گروه AHCC تقریبا دو نفر از هر سه نفر منفی شدند و در گروه دارونما فقط حدود یک نفر از هر ده نفر.

قرص زگیل تناسلی کینوکو پلاتینیوم با ۷۵۰ میلی گرم AHCC در هر کپسول، همین مقدار ۳ گرم را با چهار کپسول در روز تامین می کند. این کارآزمایی روی زنان انجام شده و داده مستقیمی برای مردان هنوز منتشر نشده است، پس زمان شروع و مدت مصرف را با پزشک هماهنگ کنید. [6]

آیا زگیل تناسلی باعث لاغری می شود؟

زگیل تناسلی به تنهایی باعث لاغری نمی شود. تیپ های ۶ و ۱۱ که عامل بیشتر زگیل ها هستند فقط پوست و مخاط را درگیر می کنند و روی سوخت و ساز یا اشتها اثری ندارند. اگر کسی همزمان با زگیل وزن کم می کند، علت را باید جای دیگری پیدا کرد. یکی از علت هایی که نباید از قلم بیفتد، به خصوص وقتی زگیل ها زیاد، بزرگ یا مدام عودکننده هستند، عفونت HIV است.

CDC می گوید افراد مبتلا به HIV یا دچار ضعف ایمنی بیشتر به زگیل تناسلی مبتلا می شوند، ضایعه های بزرگ تر و بیشتری دارند و عود را بیشتر تجربه می کنند. به همین دلیل به هر کسی که زگیل تناسلی دارد آزمایش سایر عفونت های مقاربتی توصیه می شود. پرکاری تیروئید، دیابت، افسردگی و بیماری های گوارشی مثل سلیاک و بیماری التهابی روده هم از علت های شناخته شده کاهش وزن ناخواسته هستند.

فشار روانی بعد از تشخیص هم واقعی است. CDC صریحا اشاره می کند که زگیل تناسلی با اینکه خوش خیم است، برای بعضی افراد بار روانی سنگینی دارد. بی اشتهایی، بی خوابی و نگرانی درباره رابطه با همسر در هفته های اول می تواند وزن را پایین بیاورد. شنیدن این توضیح ساده که تیپ های زگیل زا سرطان ایجاد نمی کنند و زگیل در بیشتر بیماران با درمان برطرف می شود، معمولا بخش بزرگی از این فشار را برمی دارد.

ولی کاهش وزن را زود به حساب استرس نگذارید. Mayo Clinic از دست دادن بیش از ۵ درصد وزن در ۶ تا ۱۲ ماه، بدون اینکه دنبال لاغری باشید، را دلیل کافی برای مراجعه به پزشک می داند. برای کسی که ۸۰ کیلو است، این یعنی ۴ کیلو. [7]

تفاوت ها کنار هم

اگر تفاوت ها را کنار هم بگذاریم، ویروس و ظاهر زگیل در زن و مرد یکی است. زن ممکن است زگیل داخلی داشته باشد که فقط در معاینه لگن پیدا می شود، در بارداری محدودیت دارویی دارد و از غربالگری منظم دهانه رحم سود می برد. مرد زگیل بیرونی را زودتر می بیند، اما آزمایشی برای HPV ندارد و بدنش بعد از عفونت آنتی بادی کمتری می سازد. برای هر دو، برداشتن زگیل کار پزشک است. داروهای زگیل معمولی که در داروخانه بدون نسخه فروخته می شوند برای زگیل تناسلی ساخته نشده اند و نباید روی این ناحیه استفاده شوند. بعد از برداشتن زگیل، مکمل AHCC کنار پیگیری پزشکی گزینه ای است که پشتوانه بالینی منتشر شده دارد.

آیا نوع ویروس در زن و مرد فرق دارد

یکی از سوالاتی که زوجین زیاد می پرسند این است که آیا تفاوت واقعی بین انواع مختلف HPV برای زن و مرد وجود دارد. از نظر نوع ویروس تفاوتی نیست

• ویروس HPV نوع ۱۱
• ویروس HPV نوع ۶ و ۱۱
• HPV نوع ۱۶
• ویروس اچ پی وی نوع 16 و 18
• ویروس HPV نوع ۳۱
• ویروس HPV نوع ۴۵
• ویروس HPV نوع ۵۱
• ویروس HPV نوع ۵۲
• ویروس HPV نوع ۵۶
• و ترکیب ویروس HPV نوع ۱۶، ۱۸ و ۴۵ در هر دو جنس دیده می شوند.

تفاوت اصلی در پیگیری و پیامد عفونت است. زنان با پاپ اسمیر و تست HPV غربال می شوند، اما برای مردان هیچ آزمایش HPV تایید شده ای وجود ندارد و عفونتشان معمولا فقط وقتی معلوم می شود که زگیل ظاهر شود. پیامد تیپ های پرخطر هم در دو جنس یکسان نیست. طبق آمار CDC، شایع ترین سرطان مرتبط با HPV در زنان سرطان دهانه رحم و در مردان سرطان حلق (اوروفارنکس) است. از حدود ۲۲ هزار و ۸۰۰ سرطانی که هر سال در آمریکا در نواحی مرتبط با HPV در مردان تشخیص داده می شود، نزدیک به ۱۸ هزار و ۸۰۰ مورد در حلق است. [8]

وقتی زگیل فقط در یکی از زوجین پیدا می شود

فرض کنید مردی بعد از چند سال زندگی مشترک متوجه چند برجستگی ریز روی آلتش می شود و همسرش هیچ علامتی ندارد. اولین سوالی که به ذهن هر دو می رسد این است که ویروس از کجا آمده؟

پاسخ پزشکی این است که زمان ابتلا به HPV را نمی شود دقیق تعیین کرد. زگیل ممکن است ماه ها یا حتی سال ها بعد از ورود ویروس ظاهر شود و زوجین معمولا ویروس را با هم شریک اند، حتی وقتی زگیل فقط در یکی از آن ها یا در هیچ کدام دیده نمی شود.

پس ظاهر شدن زگیل در یک نفر به تنهایی ثابت نمی کند که یکی از زوجین رابطه تازه ای داشته است. CDC برای همسر کسی که زگیل دارد آزمایش HPV را توصیه نمی کند، ولی معاینه بالینی و آزمایش سایر عفونت های مقاربتی برای او مفید است. در این سناریو مرد درمان زگیل را شروع می کند و زن غربالگری دهانه رحمش را طبق برنامه معمول ادامه می دهد. تا وقتی زگیل ها کاملا برطرف نشده اند، بهتر است رابطه جنسی متوقف شود.

بازبینی علمی محتوا:

این مطلب توسط تیم محتوای فرازطب با استناد به منابع معتبر علمی و پزشکی که در متن به آن ها لینک داده شده بازبینی و بروزرسانی شده است.

آخرین بازبینی: مهر ۱۴۰۵