نوع 16 و 18 اچ پی وی چه فرقی با هم دارند و واکسن کجای ماجراست؟

یک نکته باید پیش از هر نگرانی روشن باشد: دیدن ویروس اچ پی وی نوع 16 و 18 در جواب آزمایش، تشخیص سرطان نیست و فقط اهمیت پیگیری را نشان می دهد. این دو نام تقریباً همیشه با هم می آیند، ولی یکسان نیستند.

این مقاله دو نوع را مقایسه می کند و جایگاه واکسن را در برابرشان روشن می کند. شرح هر نوع به تنهایی را به HPV نوع 16 و سرطان دهانه رحم و کلیات و علائم HPV نوع 18 سپرده ایم.

چرا نوع 16 و 18 همیشه با هم نام برده می شوند

این دو از نخستین انواعی بودند که پژوهشگران در بافت سرطان دهانه رحم شناسایی کردند و نامشان از همان زمان کنار هم در راهنماها تکرار شد. بسیاری از تست های ژنوتایپ هم این دو را جداگانه گزارش می کنند.

نوع 16 و 18 در غربالگری و در طراحی واکسن جایگاه مشترکی دارند.

پس جدا نوشته شدن نام این دو در برگه شما نشانه تشخیص خاصی نیست.

شباهت های نوع 16 و 18: سازوکار، انتقال و بی علامتی

هر دو از راه تماس نزدیک پوست و مخاط، به ویژه تماس جنسی، منتقل می شوند و در بیشتر افراد نشانه ای ندارند. سازوکار خطرشان هم شبیه است: پروتئین هایی می سازند که اگر عفونت ماندگار شود، می توانند کنترل طبیعی تقسیم سلول را مختل کنند.

خطر واقعی از عفونتی می آید که سال ها در بدن می ماند و تماس اولیه به تنهایی آن را نمی سازد.

در بسیاری از افراد سیستم ایمنی این عفونت را طی مدتی پاک می کند.

تفاوت های نوع 16 و 18: نوع ضایعه و سرطان های مرتبط

نوع 16 بیشتر با سرطان سلول سنگفرشی دهانه رحم مرتبط است و نوع 18 سهم پررنگ تری در سرطان غده ای دارد. ضایعه های غده ای ممکن است در پاپ اسمیر کمتر دیده شوند؛ برای همین گزارش جداگانه نوع 18 ارزشمند است.

بیرون از دهانه رحم هم این دو با سرطان هایی مثل مقعد و دهان و حلق مرتبط دانسته می شوند که نوع 16 در آن ها پررنگ تر است. نوع 16 در بیشتر منابع پرخطرترین نوع تلقی می شود، ولی این رتبه از اهمیت نوع 18 کم نمی کند.

هر کدام از این دو نوع مسیر سلولی متفاوتی را تهدید می کند و هیچ کدام را نمی توان کم خطر شمرد.

تشخیص همزمان 16 و 18: وقتی هر دو در جواب آزمایش مثبت هستند

مثبت بودن هر دو یعنی عفونت همزمان با دو نوع پرخطر. جواب مثبت هنوز نمی گوید سرطان یا ضایعه ای وجود دارد.

پزشک برای جواب مثبت همزمان، نقشه پیگیری را بر پایه سابقه و پاپ اسمیر شما می چیند.

معمولاً پیگیری نزدیک تر و بررسی دهانه رحم با کولپوسکوپی در نظر گرفته می شود. معنای هر ردیف برگه در صفحه تفسیر جواب تست ژنوتایپ آمده است.

درمان و پیگیری نوع 16 و 18: یک مسیر یا دو مسیر

در بیشتر راهنماها مثبت شدن هر کدام از این دو، پیگیری مشابهی دارد و فاصله آزمایش ها را پزشک تعیین می کند.

آنچه درمان می شود ضایعه است؛ برای پاک کردن خود ویروس دارو یا مکملی با شواهد قابل اتکا در دست نیست. اگر ضایعه پیش سرطانی پیدا شود، پزشک بافت درگیر را برمی دارد یا تخریب می کند.

پیگیری منظم فرصت می دهد تغییرات سلولی پیش از رسیدن به مرحله جدی دیده و درمان شوند.

واکسن HPV و پوشش نوع 16 و 18: چه کسانی و چه زمانی

هر کدام از نسل های واکسن، یعنی دو ظرفیتی و چهار ظرفیتی و نه ظرفیتی، این دو نوع را پوشش می دهد. نسل های چهار ظرفیتی و نه ظرفیتی انواع زگیل زا را هم دارند که در صفحه نوع 6 و 11 و پوشش واکسن آمده. هیچ کدام از این واکسن ها همه انواع پرخطر را پوشش نمی دهد.

بیشترین فایده پیش از شروع فعالیت جنسی است و محدوده سنی را پزشک تعیین می کند. برای کسی که یکی از این دو را دارد، واکسن ممکن است در برابر نوع دیگر کاربرد داشته باشد؛ این تصمیم با پزشک است.

واکسن از عفونت های آینده پیشگیری می کند و عفونتی را که اکنون در بدن هست درمان نمی کند.

پیشگیری فراتر از واکسن: غربالگری و کاهش خطر انتقال

غربالگری منظم با پاپ اسمیر یا تست HPV تغییرات سلولی را زود پیدا می کند، حتی در زنان واکسن زده. کاندوم خطر انتقال را کم می کند، ولی چون پوست اطراف هم درگیر است، محافظتش کامل نیست.

واکسن احتمال آلودگی را پایین می آورد و غربالگری آنچه را از این سد گذشته به موقع نشان می دهد.

یکی پیش از تماس کار می کند و دیگری بعد از آن.

این تصور که 16 و 18 یکی اند و واکسن همه مسئله را حل می کند

نوع 16 خطرناک تر است یا نوع 18؟

در بیشتر منابع نوع 16 پرخطرترین نوع شمرده می شود. با این حال نوع 18 با سرطان غده ای مرتبط است که تشخیص زودهنگامش گاهی دشوارتر است، پس هر دو پیگیری جدی می خواهند.

واکسن HPV نوع 16 و 18 را پوشش می دهد؟

بله، هر کدام از نسل های واکسن این دو نوع را در بر می گیرد. با این حال انواع پرخطر دیگری هم هستند و واکسن جای غربالگری آن ها را نمی گیرد.

اگر هم 16 و هم 18 مثبت شد چه باید کرد؟

این جواب به معنای سرطان نیست و فقط پیگیری دقیق تر می خواهد. با برگه آزمایش نزد پزشک بروید و از محصولی که وعده پاک کردن ویروس می دهد پرهیز کنید.

برگه شما احتمالاً جز ویروس اچ پی وی نوع 16 و 18 ردیف های دیگری هم دارد که هر کدام در نقشه کامل انواع HPV جای خودش را دارد. کدام ردیف را هنوز باید از پزشکتان بپرسید؟