زگیل چیست و انواع آن چه تفاوتی با هم دارند؟

زگیل ضایعه کوچک پوستی است که ویروس HPV آن را می سازد و بیشتر روی دست، انگشت، کف پا یا صورت دیده می شود. اگر تازه چنین برآمدگی را روی پوستتان دیده اید و می پرسید زگیل چیست، پاسخ این پرسش تعیین می کند ضایعه را زیر نظر بگیرید یا به پزشک نشان دهید.

این راهنما نقشه زگیل های پوستی را می دهد: انواع، علت، تشخیص و منطق انتخاب درمان. زگیل تناسلی اینجا فقط نام برده می شود و مرز آن با زگیل پوستی در صفحه تفاوت زگیل معمولی با زگیل تناسلی بررسی شده است.

زگیل چیست و با ضایعه های پوستی مشابه چه فرقی دارد

زگیل وقتی شکل می گیرد که یکی از انواع پوستی HPV از راه خراش ریز به لایه رویی پوست برسد و سلول ها را به رشد بیش از حد وادارد. نتیجه، ضایعه ای سفت و اغلب زبر است که خطوط طبیعی پوست روی آن معمولاً قطع می شوند.

میخچه و پینه شبیه آن اند ولی ویروسی نیستند و از فشار و اصطکاک تکراری پدید می آیند. خال معمولاً یکدست و رنگی است و تگ پوستی زائده نرم و آویزانی است.

شباهت ظاهری این ضایعه ها به هم زیاد است و حدس زدن از روی ظاهر را پرخطا می کند.

نقطه های ریز تیره در سطح ضایعه بیشتر با زگیل همراه اند، ولی این سرنخ جای معاینه را نمی گیرد.

انواع زگیل پوستی بر اساس شکل و محل: معمولی، صاف، کف پا، نخی

زگیل معمولی: برجسته و زبر است و بیشتر روی پشت دست، انگشت ها و اطراف ناخن پیدا می شود.

زگیل صاف: کوچک و کم ارتفاع است و اغلب دانه های ریز متعدد روی صورت یا ساق پا دیده می شود.

زگیل کف پا: زیر فشار وزن بدن به داخل پوست رانده می شود و گاهی راه رفتن را دردناک می کند.

زگیل نخی: زائده باریکی است که معمولاً اطراف دهان، بینی یا پلک بیرون می زند و به خاطر محل حساسش تصمیم درباره آن با پزشک است.

محل زگیل به اندازه شکل آن اهمیت دارد، چون روش درمان را محدود می کند.

علت ایجاد زگیل: ویروس HPV، راه های انتقال و عوامل مستعدکننده

HPV خانواده ای ویروسی با انواع متعدد است و همه آن ها یک جور رفتار نمی کنند. هر نوع معمولاً به ناحیه خاص خودش محدود می ماند؛ به همین دلیل زگیل دست به زگیل تناسلی تبدیل نمی شود، هرچند لمس ضایعه و جابه جا کردن ویروس به نقاط دیگر بدن ممکن است.

انتقال بیشتر با تماس مستقیم پوست با پوست است. راه غیرمستقیم هم هست: حوله و ناخن گیر مشترک، یا کف خیس استخر و رختکن باشگاه.

ویروس بیشتر از جایی راه پیدا می کند که سد پوست ترک برداشته باشد.

اینکه از دو شناگر یک استخر فقط یکی زگیل می گیرد، به پاسخ ایمنی هر فرد برمی گردد. کودکان، کسانی که ناخن می جوند و افرادی که ایمنی شان ضعیف شده مستعدتر به نظر می رسند.

تشخیص زگیل: معاینه بالینی و مواردی که نمونه برداری لازم می شود

پزشک بیشتر زگیل ها را با معاینه دقیق، گاهی با ذره بین پوستی، تشخیص می دهد. اگر ضایعه ظاهر نامعمول دارد، خونریزی می کند یا به درمان پاسخ نداده، ممکن است نمونه برداری کوچکی انجام دهد.

نمونه برداری برای وقتی است که ظاهر ضایعه تشخیص را مبهم گذاشته باشد.

در موارد نادر برخی تومورهای پوستی شبیه زگیل اند. این به معنای سرطانی شدن زگیل نیست؛ دلیلی است که ضایعه مشکوک را خودتان برچسب نزنید.

مسیر درمان زگیل از انتظار تا روش های مطبی

انتخاب درمان به نوع، محل و تعداد زگیل بستگی دارد. برخی زگیل های بی درد، به ویژه در کودکان، ممکن است با پاسخ ایمنی کمرنگ شوند، پس انتظار هم یک گزینه است. گزینه های دیگر درمان موضعی تدریجی و روش های مطب مانند کرایوتراپی (سرما درمانی) و لیزرند.

روش درمان را محل زگیل، تعداد آن و میزان آزارش تعیین می کند.

زگیل پس از هر روشی ممکن است برگردد. کندن، بریدن یا سوزاندن آن در خانه هم می تواند به عفونت، جای زخم و پخش ویروس منجر شود.

نشانه هایی که زگیل را از خوددرمانی به مطب می برد

ضایعه ای که درد دارد، خونریزی می کند، سریع تغییر می کند یا تعدادش زیاد می شود باید به پزشک نشان داده شود. صورت، پلک و ناحیه تناسلی هم جای درمان خودسرانه نیستند.

دیابت یا ضعف ایمنی یعنی هر درمانی برای زگیل باید با نظر پزشک باشد.

برای بیشتر زگیل های پوستی متخصص پوست انتخاب مناسبی است. زگیل کودک بهتر است اول با پزشک اطفال بررسی شود.

پیشگیری از انتقال زگیل به دیگران و به نقاط دیگر بدن

کندن یا جویدن زگیل می تواند آن را به نقاط دیگر بدن ببرد، پس آن را دستکاری نکنید. حوله، تیغ و ناخن گیر را شخصی نگه دارید و در استخر دمپایی بپوشید.

پوشاندن زگیل با چسب زخم یکی از ساده ترین راه های کم کردن انتقال است.

بعد از شنا پاها را کامل خشک کنید. اگر عضوی از خانواده زگیل دارد، لازم نیست از او فاصله بگیرید؛ کافی است وسایل شخصی جدا باشد و دست ها بعد از لمس ضایعه شسته شود.

راهنمای صفحه های تخصصی زگیل در این مجموعه

ظاهر زگیل معمولی و فرقش با زگیل تناسلی را همان صفحه ابتدای راهنما شرح می دهد. اگر زگیل روی دستتان است، صفحه گزینه های درمان زگیل دست حد گزینه های خانگی و پزشکی را می گوید.

برای آنچه در زبان روزمره زگیل گوشتی نامیده می شود، صفحه پماد و درمان موضعی زگیل گوشتی معیار انتخاب درمان موضعی را بررسی می کند.

صفحه چهارم درباره زگیل اطراف مقعد است و حد درمان خانگی و زمان مراجعه را می گوید.

هر صفحه این مجموعه به یک پرسش مشخص جواب می دهد.

یکی گرفتن زگیل با هر برآمدگی زبر: تصورهای رایج درباره ماندن و سرایت آن

زگیل خود به خود از بین می رود؟

برخی زگیل ها ممکن است با پاسخ سیستم ایمنی و بدون درمان عقب بنشینند. زمان این اتفاق قابل پیش بینی نیست و در بعضی افراد زگیل باقی می ماند یا بیشتر می شود. اگر زگیل درد دارد یا پخش می شود، صبر کردن انتخاب مناسبی نیست.

زگیل از چه راهی به دیگران منتقل می شود؟

ویروس بیشتر با تماس مستقیم پوست با پوست منتقل می شود. حوله و ناخن گیر مشترک و سطح های خیس عمومی هم می توانند واسطه باشند.

تفاوت زگیل با میخچه چیست؟

زگیل را ویروس HPV ایجاد می کند و می تواند سرایت کند، در حالی که میخچه از فشار و اصطکاک تکراری پدید می آید و مسری نیست. چون درمان این دو فرق دارد، تشخیص را به پزشک بسپارید.

مسیر خواندن را از جای ضایعه خودتان انتخاب کنید: اگر روی دست است، با این پرسش سراغ صفحه زگیل دست بروید که کدام گزینه برای پوست شما کم خطرتر است. اگر ضایعه در ناحیه حساس اطراف مقعد نشسته، صفحه درمان زگیل مقعدی و زمان مراجعه را پیش از هر اقدامی بخوانید.