قرص چاقی در بارداری و راه امن افزایش وزن مادر

افزایش وزن مناسب در بارداری یکی از نشانه های مهم رشد سالم جنین است. گاهی مادر باوجود تغذیه منظم، وزن کافی نمی گیرد و نگران سلامت کودک می شود.

در این شرایط، داروهای چاقی مناسب بارداری می توانند به عنوان مکمل رژیم غذایی روزانه کمک کننده باشند؛ به شرطی که آگاهانه و متناسب با وضعیت مادر انتخاب شوند.

در بارداری چقدر اضافه وزن طبیعی است

میزان مناسب افزایش وزن به شاخص توده بدنی یا BMI شما پیش از بارداری بستگی دارد. مرکز کنترل و پیشگیری بیماری های آمریکا، با استناد به توصیه انستیتو پزشکی، این بازه ها را برای بارداری تک قلو اعلام کرده است.

• کم وزن پیش از بارداری با BMI کمتر از ۱۸٫۵، حدود ۱۲٫۵ تا ۱۸ کیلوگرم
• وزن طبیعی با BMI بین ۱۸٫۵ تا ۲۴٫۹، حدود ۱۱٫۵ تا ۱۶ کیلوگرم
• اضافه وزن با BMI بین ۲۵ تا ۲۹٫۹، حدود ۷ تا ۱۱٫۵ کیلوگرم
• چاقی با BMI بین ۳۰ تا ۳۹٫۹، حدود ۵ تا ۹ کیلوگرم

در سه ماه اول معمولا کالری اضافه لازم نیست. در سه ماه دوم حدود ۳۴۰ و در سه ماه سوم حدود ۴۵۰ کیلوکالری در روز به نیاز بدن اضافه می شود. این مقدار تقریبا به اندازه یک لیوان شیر، یک مشت آجیل و یک تکه نان سبوس دار است. پس وقتی مشکل فقط کم خوردن است، این فاصله با چند میان وعده پر می شود و به قرص احتیاجی نیست. [1]

تمرکز این دسته نه صرفاً روی چاقی، بلکه روی تأمین انرژی، ریزمغذی ها و حمایت تغذیه ای در بارداری است. انتخاب درست محصول چاقی در بارداری باید بر اساس ترکیبات، دوز مصرفی و وضعیت سلامت مادر و با همراهی پزشک یا متخصص تغذیه انجام شود.

*** شرکت فرازطب هیچ نوع محصول چاقی برای خانم باردار یا شیرده ندارد و هیچ محصولی را هم توصیه یا معرفی نمیکند، متن این صفحه صرفا جهت اطلاع رسانی است.

** هیچکدام از محصولات موجود در این صفحه برای دوران بارداری و شیردهی مناسب نیستند و در این دوران نباید مصرف شوند.

چرا بعضی مادران در بارداری وزن نمی گیرند

شایع ترین علت، تهوع و استفراغ ماه های اول است. حدود هشت نفر از هر ده زن باردار درجاتی از آن را تجربه می کنند و برای بیشتر آن ها تا هفته ۱۲ تا ۲۰ بهتر می شود. در یک تا سه نفر از هر صد مادر، استفراغ آن قدر شدید است که غذا و آب در معده نمی ماند.

این وضعیت هایپرامزیس گراویداروم نام دارد. کم آبی و کاهش وزن از علائم آن است و اگر به کاهش وزن مادر برسد، احتمال کم وزنی نوزاد هنگام تولد بالا می رود. این حالت داروهای مخصوص دوران بارداری دارد و گاهی به بستری و سرم نیاز پیدا می کند، نه به قرص چاقی. [2]

کم وزنی پیش از بارداری، استرس و کم اشتهایی ناشی از آن و برنامه غذایی ناکافی هم از علت های رایج هستند. درمان هر کدام فرق می کند و به همین دلیل پیدا کردن علت قدم اول است.

مکانیسم اثر مکمل افزایش وزن در بارداری

چرا قرص چاقی برای مادر باردار انتخاب امنی نیست

گیاهی بودن یک محصول به معنی بی خطر بودن آن در بارداری نیست. مرکز ملی سلامت مکمل و یکپارچه آمریکا می گوید شنبلیله در مقادیری بیشتر از آنچه در غذا مصرف می شود برای بارداری ایمن نیست و مصرف آن با افزایش خطر ناهنجاری های مادرزادی همراه بوده است.

همین مرکز درباره ساو پالمتو هم هشدار می دهد که ممکن است در بارداری و شیردهی ایمن نباشد. کتابخانه ملی پزشکی آمریکا هم مصرف دانگ کوای را در بارداری برای جنین احتمالا ناایمن می داند، چون این گیاه روی رحم اثر می گذارد. این گیاهان در فرمول بعضی قرص های حجم دهنده ران و باسن و مکمل های هورمونی دیده می شوند.

مشکل دوم ترکیبات اعلام نشده است. سازمان غذا و داروی آمریکا در مارس ۲۰۲۶ درباره یک محصول اشتها آور و چاق کننده هشدار داد که در آزمایش، دگزامتازون یعنی نوعی کورتون و سیپروهپتادین یعنی یک آنتی هیستامین نسخه ای در آن پیدا شده بود، بی آنکه روی برچسب آمده باشند.

وقتی ترکیبات یک کپسول کامل اعلام نشده، هیچ کس، حتی فروشنده، نمی تواند بگوید آن کپسول برای جنین بی خطر است. [3][4]

برای افزایش وزن سالم در بارداری چه کنیم

وزن خود را از اول بارداری ثبت کنید و در هر ویزیت با بازه ای که پزشک برایتان تعیین کرده مقایسه کنید. اگر وزنتان از این بازه عقب ماند، تا ویزیت بعدی صبر نکنید و موضوع را با پزشک یا ماما در میان بگذارید.

وعده ها را کوچک تر و بیشتر کنید. معده ای که با تهوع درگیر است، پنج شش وعده کوچک را راحت تر از سه وعده سنگین تحمل می کند. میان وعده ها را از خوراکی هایی انتخاب کنید که در حجم کم، کالری و پروتئین خوبی دارند، مثل شیر، ماست، تخم مرغ کاملا پخته، آجیل، کره بادام زمینی، خرما و نان سبوس دار.

مکمل های دوران بارداری مثل اسید فولیک و آهن را فقط طبق تجویز پزشک مصرف کنید. این مکمل ها کمبودها را جبران می کنند، ولی جای غذا را نمی گیرند و وزن را بالا نمی برند.

اگر پزشک تشخیص داد که به داروی اشتها آور نیاز دارید، فقط دارویی را مصرف کنید که خود او با در نظر گرفتن ماه بارداری نسخه کرده است، نه کپسولی که از اینترنت یا عطاری خریده اید.

چه زمانی باید فورا به پزشک مراجعه کرد

اگر چند بار در روز استفراغ می کنید و هیچ غذا یا مایعی در معده تان نمی ماند، اگر ادرارتان کم و تیره شده، سرگیجه و ضعف شدید دارید یا وزنتان به جای بالا رفتن کم می شود، همان روز با پزشک، ماما یا بیمارستان تماس بگیرید.

** این علائم می توانند نشانه کم آبی و استفراغ شدید بارداری باشند و درمان زودهنگام جلوی عوارض آن را می گیرد.

مطالب ذکرشده در این صفحه جنبه راهنمای خرید دارد و جایگزین درمان های پزشکی نیست.

در صورت بروز هر یک از علائم زیر، مصرف قرص چاقی دوران بارداری را فوراً قطع کرده و با پزشک خود مشورت کنید:

• تپش قلب
• تورم غیرعادی
• حساسیت پوستی
• تهوع شدید
• یبوست مداوم
• تغییر قند خون

سلامت شما و نوزادتان در اولویت است، هیچ علامت غیرعادی را نادیده نگیرید.

پرسش های متداول

آیا قرص اشتها آور در بارداری مجاز است؟

فقط اگر پزشک معالج شما آن را با علم به بارداری تجویز کرده باشد. کپسول های اشتها آور و چاق کننده بدون نسخه که ترکیباتشان کامل اعلام نشده، در بارداری جایی ندارند.

قرص چاقی گیاهی در بارداری بی خطر است؟

نه لزوما. بعضی گیاهان رایج در این محصولات، مثل عصاره شنبلیله یا دانگ کوای، در منابع معتبر برای بارداری ناایمن یا احتمالا ناایمن شمرده شده اند.

اگر در بارداری وزن نگیرم، به جنین آسیب می رسد؟

افزایش وزن کمتر از حد توصیه شده، به ویژه وقتی با استفراغ شدید و کاهش وزن همراه باشد، احتمال کم وزنی نوزاد را بالا می برد. به همین دلیل پیگیری آن با پزشک اهمیت دارد.

بعد از زایمان کی می توانم قرص چاقی مصرف کنم؟

تا وقتی شیر می دهید، سراغ قرص چاقی نروید. بعد از پایان شیردهی، اگر همچنان کم وزن بودید، اول با پزشک خود مشورت کنید و بعد می توانید با مشاوران فرازطب درباره گزینه های مناسب صحبت کنید.

این صفحه جنبه آموزشی دارد و جایگزین ویزیت پزشک یا ماما نیست. فرازطب هیچ قرص چاقی را برای دوران بارداری و شیردهی پیشنهاد نمی کند.

بازبینی علمی محتوا:

این مطلب توسط تیم محتوای فرازطب با استناد به منابع معتبر علمی و پزشکی که در متن به آن ها لینک داده شده بازبینی و بروزرسانی شده است.

آخرین بازبینی: مهر ۱۴۰۵